- ગુરુકુળ પરંપરા
ટપોવન યુનિવર્સિટી કેમ્પસ (ભાણવડ) ની "પ્રદાત" શિક્ષણ પ્રણાલી વિશે
આત્મ-સમજણ, કુદરતી વિકાસ અને સર્વાંગી વિકાસ માટે તૈયાર કરાયેલા દસ અનન્ય વિષયો દ્વારા મૂળ ગુરુકુળ પદ્ધતિથી બાળકોનું ઉત્કૃષ્ટ ઘડતર.
તપોવન યુનિવર્સિટી વર્તમાન લોર્ડ મેકોલે શિક્ષણ પદ્ધતિને અનુસરતી નથી, પરંતુ તેના બદલે તેની મૂળ ગુરુકુળ પરંપરા આધારિત શિક્ષણ પ્રણાલી પર ભાર મૂકે છે, જે બાળકોને શિક્ષણ આપવા માટે આત્મ-શિક્ષણ (self-learning), આત્મ-સમજણ (self-understanding) અને સ્વનિર્ભરતા (self-doing) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. અહીં, ૧૦ (દસ) પ્રકારના 'પ્ર' (વિષયો) દ્વારા શિક્ષણ માટે એક અનોખો અભિગમ વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે.
પ્રાર્થના : (Prayer)
સંગીત ખુશી પ્રદાન કરે છે, અને જ્યારે બાળક પ્રાર્થના દ્વારા આનંદની યાત્રા પર નીકળે છે, ત્યારે તે બાળકને અંદરથી સમૃદ્ધ બનાવે છે. આ પ્રિય પ્રાર્થનાનો હેતુ બાળકના સહજ સ્વભાવને કેળવવાનો અને તેના માધ્યમથી તેમને આંતરિક દ્રષ્ટિ બતાવવાનો છે.
પ્રશિક્ષણ : (Education)
અહીં, બાળકો પ્રકૃતિના ખોળામાં આત્મ-શિક્ષણની પદ્ધતિ દ્વારા સ્વયં શિક્ષણ મેળવે છે. એવા વાતાવરણમાં જ્યાં કોઈ શિક્ષકો નથી, કોઈ નિર્ધારિત અભ્યાસક્રમ નથી અને કોઈ પરંપરાગત પરીક્ષા પદ્ધતિઓ નથી, ત્યાં બાળકો આત્મ-પોષિત શિક્ષણ પ્રણાલી દ્વારા તેમની પોતાની રુચિઓના આધારે એકસાથે અનેક કૌશલ્યો વિકસાવે છે.
પ્રકૃતિ : (Nature)
આંતરિક દ્રષ્ટિ બતાવવાનો અથાહ પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. પ્રકૃતિના દ્રષ્ટિકોણથી શિક્ષિત કરવાના શ્રેષ્ઠ માર્ગ તરીકે બરડા ડુંગર (Barda Hills) ના કુદરતી વાતાવરણની વચ્ચે તપોવન યુનિવર્સિટીનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. માનવતા એ પ્રકૃતિનો એક અભિન્ન અંગ હોવાને કારણે, તમામ બાળકોને ખુલ્લી અને શુદ્ધ હવામાં, નીચે લીલાછમ વૃક્ષોના નૃત્યને નિહાળતા અભ્યાસ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
પ્રયોગ : (Practical Applications)
પ્રવૃત્તિ : (Inclinations)
પ્રવાસ : (Travels)
પ્રશ્ન : (Questions)
જ્યારે બાળક બોલતું નથી, ત્યારે આપણે જે કહીએ છીએ તેના વિશે તે વિચારી રહ્યું હોય છે. પ્રશ્ન અને સામા પ્રશ્ન પૂછવાથી સંવાદ ઉભો થાય છે, અને બાળકની સ્વાભાવિક જિજ્ઞાસાને ઉત્તેજિત કરવાના પ્રયાસો કરી શકાય છે. તપોવન એવું વાતાવરણ પૂરું પાડે છે જ્યાં બાળકો સરળતાથી પ્રશ્નો પૂછી શકે છે.
પ્રાસંગિક : (Events)
પ્રશંસા : (Appreciation)
પ્રગતિ : (Progress)
સાચી પ્રગતિ એ છે જ્યારે દરેક બાળક નાના-નાના પ્રયાસો દ્વારા આગળ વધે, નાની-નાની ક્ષમતાઓ કેળવે અને નાના-નાના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવા માટે પ્રયત્નશીલ રહે. તે માત્ર માર્ક્સ, કરિયર, નોકરી કે વ્યવસાયિક શિક્ષણ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ અમારા માટે સાચી પ્રગતિ એ શિક્ષણ છે જે સર્વાંગી માનવ કલ્યાણને આવરી લે છે, એવું શિક્ષણ જે માનવતાની સુવાસ ફેલાવે છે, એવું શિક્ષણ જે કૌશલ્યો વિકસાવે છે અને એવું શિક્ષણ જે સારા નાગરિકત્વની સાથે દેશભક્તિની ભાવના જગાડે છે.
આ ભવ્ય લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે, તપોવનની અનોખી "PRADAT" શિક્ષણ પદ્ધતિ એક મહત્વપૂર્ણ રીતે આગળ વધી રહી છે. તે ભવિષ્યમાં એક શ્રેષ્ઠ અને ઉજ્જવળ રાષ્ટ્રના નિર્માણમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપતી રહેશે.
